Chirurg worden?

Ik wil chirurg worden! Althans, dat denk ik…….

Want ik:

• wil werken in een dynamische omgeving
• wil graag werken in teamverband
• ben gefascineerd door anatomie
• krijg een goed gevoel als ik het herstel van een patiënt zie in de eerste dagen na een operatie
• wil niet alleen goede patiëntenzorg leveren en dicht bij de patiënt staan, maar mij ook kunnen onderscheiden in wetenschappelijk onderzoek en onderwijs geven

Dit zijn slechts enkele punten die een carrière als chirurg voor jou kan bieden.

Om een ‘goed chirurg’ te worden moet je een aantal essentiële eigenschappen in huis hebben. Intelligentie, empathie, zelfbewustzijn, creativiteit, lef en volharding zijn slechts enkele eigenschappen die je nodig hebt om te slagen in het chirurgische vak. Uiteraard is de ene persoon van nature handiger dan de andere, maar kennis en vaardigheden worden aangeleerd tijdens de opleiding. Geleidelijk aan ontwikkel je de zogenaamde “klinische blik”, een belangrijke eigenschap voor een chirurg, waarmee bedoeld wordt dat je het vermogen bezit om de juiste diagnose te stellen en in te schatten welke behandeling voor de individuele patient het beste is. Daarnaast is het van essentieel belang dat je leert om consequenties voor de patiënt te overzien van de door jou (en anderen) genomen klinische beslissingen. Een operatie is immers ingrijpend. Je weegt af wanneer deze nodig is, als het echt niet anders kan. 

Kan iedere medisch student dan chirurg kan worden?

Nee. Twee linkerhanden kun je niet gebruiken en een redelijk goede mentale en fysieke gezondheid is vereist. Daarnaast is het van belang dat jij je thuis voelt in een chirurgische omgeving. Je moet flexibel zijn.

Chirurgen zijn mensen die voldoening krijgen van het feit dat het resultaat van hun handelen snel bij de patiënt zichtbaar is. Indien je dat gevoel al tijdens de co-schappen hebt meegemaakt en je deze aantrekkingskracht voelt, is er een goede kans dat een chirurgische carrière voor jou is weggelegd. Centraal staat dat je goed kunt werken in teamverband, zowel op de operatiekamer als elders in het ziekenhuis. Op de OK werk je samen met (assistent-)chirurgen, operatieassistenten, medewerkers van de anesthesie en met de anesthesioloog. In het ziekenhuis vervul je als chirurg een belangrijke rol binnen het multidisciplinair team van bijv. oncologen, pathologen, radiologen en radiotherapeuten. Je communicatietalenten en sociale intelligentie zijn dus heel wezenlijk. Ook moet je kunnen inleven in de patiënt, die een invasieve ingreep moet ondergaan met alle positieve maar soms ook negatieve consequenties van dien. Je moet bereid zijn om verantwoordelijkheid te nemen, daadkracht en leiderschap te tonen en mensen in je omgeving te motiveren. Ook moet je logisch kunnen redeneren en zonodig snel een beslissing kunnen nemen. Daarnaast moet je steeds bewust zijn van je eigen grenzen en feilbaarheid.

Heb ik als chirurg nog wel tijd voor een privé leven? 

De werkdag van een chirurg kan onvoorspelbaar verlopen. Daar moet je mee om kunnen gaan en ook op momenten de uitdaging van in kunnen zien.

Maatschappelijke ontwikkelingen hebben er toe geleid dat werktijden tijdens de specialistenopleiding nu wettelijk beperkt zijn tot 48 uur per week, en dat voldoende compensatie na bv. nachtdiensten gegarandeerd is. Verhalen van oververmoeide dokters die meer dan 100 uur per week moeten werken behoren dan ook echt definitief tot het verleden. Daarnaast is het zo dat gedurende de laatste 20 jaar steeds meer vrouwen voor een chirurgische carrière kiezen. Net zoals andere specialistenopleidingen is ook de opleiding tot chirurg zeker geen ‘9-to-5 job’. Hoewel je als betrokken chirurg je patiënten in zekere zin altijd ‘mee naar huis neemt’, kunnen veel opleidingsassistenten hun beroep goed combineren met een gezinsleven. Toch is het goed je te realiseren dat die bijzondere, voortdurende, betrokkenheid bij het wel en wee van de patiënten het vak chirurgie heel bijzonder maar ook vaak zwaarder maakt. 

Hoe gaat het na de opleiding?

Na de specialisatie tot chirurg zijn er diverse mogelijkheden: je kunt kiezen voor een academische carrière, je kunt werken in een opleidingsziekenhuis of in een algemeen ziekenhuis. Afhankelijk van de situatie waarin je werkt kan je je werkzaamheden combineren met het participeren in wetenschappelijk onderzoek en het geven van onderwijs. Indien je in een ziekenhuis met opleidingsbevoegdheid werkt kun je dus als chirurg zelf nieuwe chirurgen opleiden.

Het is belangrijk je te realiseren dat chirurgie een vak is waar over het algemeen harder gewerkt wordt dan in andere snijdende specialismen. Dit komt omdat je op allerlei manieren bij de patiënt en patiëntenzorg betrokken bent:poliklinische intake, opereren, afdeling, multidisciplinair overleg, organisatie, opleiding, training van jezelf en je collegae. Tegelijk maakt dat het vak ook weer erg boeind. Het aantal mensen dat parttime werkt is de laatste jaren iets toegenomen, maar de verwachting is dat dit niet op het niveau zal komen te liggen in vergelijking met andere medische specialismen.

Hoewel bij een succesvolle chirurgische behandeling dankbaarheid en voldoening meestal groot zijn, moet je ook kunnen leven met een eventueel slecht resultaat van je behandeling, waarbij soms ook stevige, soms onterechte, kritiek op je geleverd zal worden. De verwachtingen zijn meestal hoog en alle ogen zijn maximaal op de chirurg gericht. Als je dus liever een spanningsloos beroep zoekt is chirurgie niet het vak voor jou. 

Er kleeft iets ‘mysterieus’ aan de chirurgische wereld; wat maakt het zo bijzonder?

Aangezien het vak alleen goed in een team uitgevoerd kan worden, vormen chirurgen vaak een hechte club binnen het ziekenhuis, maar ook daarbuiten. Dit uit zich onder andere in de druk bezochte landelijke congressen en sportdagen. Op vaktechnisch gebied is een van de meest opvallende eigenschappen dat je bij chirurgie op een snelle manier het resultaat van je werk kan zien. Denk bijvoorbeeld maar eens aan traumazorg: als traumatoloog ben je als chirurg de leider van een team dat de zorg draagt voor ernstige gewonde patiënten die binnenkomen op de Spoedeisende Hulp. Maar ook binnen andere deelgebieden van de chirurgie zie je een dergelijk effect: het geeft veel voldoening om bijvoorbeeld een kwaadaardig gezwel bij iemand te verwijderen, de gevolgen van een geperforeerd intra-abdominaal orgaan te kunnen voorkomen, of de bloedtoevoer in een koud, ischemisch bedreigd been te verbeteren en het been te redden. Het combineren van kennis en handvaardigheid biedt je keer op keer de mogelijkheid de uitdaging aan te gaan om tal van zulke bedreigende ziektebeelden te behandelen.

Hoe werkt de sollicitatieprocedure voor de opleiding Chirurgie en hoe vergroot ik mijn kans om een opleidingsplaats te bemachtigen?

Tweemaal per jaar vindt er op landelijk niveau een sollicitatieronde plaats. Je kunt twee regio’s van voorkeur opgeven. Kandidaten worden in eerste instantie beoordeeld op basis van hun curriculum vitae en vragenlijst, die ingediend wordt via een specifiek sollicitatieformulier. Hierna worden zij al dan niet voor de verdere procedure uitgenodigd. Op de website van de NVvH staat in detail beschreven hoe de sollicitatieprocedure werkt (www.heelkunde.nl, Opleiding, Sollicitatie).

Tijdens je studie zijn er diverse manieren om je kansen voor een opleidingsplaats te vergroten. Al zijn dit geen vereiste ingangsvoorwaarden, het is een goede methode om je te onderscheiden van een ander.

• Aantoonbare interesse en goede cijfers in de vakken heelkunde en anatomie zijn een pre.
• Aantoonbare interesse in heelkunde door specifieke keuze- en oudste co-schappen, bijvoorbeeld heelkunde, anesthesiologie, interne geneeskunde, pathologie, radiologie, intensive care.
• Aantoonbaar talent om in teamverband te werken, bijvoorbeeld sport, muziek (band/orkest), studiewerkgroep.
• Aantoonbare wetenschappelijke ervaring, bijvoorbeeld participatie in wetenschappelijk onderzoek tijdens studie, schrijven van een publicatie.
• Aantoonbare handvaardigheid, bijvoorbeeld muziekinstrument, knutselen, schilderen, dierexperimenteel werk.
• Goede referenties, bijvoorbeeld vanuit de oudste en/of keuze-coschappen of in verband met een onderzoekstage
• Aantoonbare organisatorische talenten (vereniging, onderzoek)

Hoe ziet de opleiding tot chirurg er inhoudelijk uit?

Wanneer men spreekt over ‘chirurgie’ heeft men het eigenlijk over het moederspecialisme dat de volgende subspecialismen omvat: gastrointestinale chirurgie, oncologische chirurgie, vaatchirurgie, traumatologie, longchirurgie en kinderchirurgie. Gedurende de zesjarige opleiding doorloop je verschillende stages in bovengenoemde vakgebieden. Daarnaast heb je ook een aparte Spoedeisende Hulp en IC-stage. Gedurende de laatste twee jaar van je opleiding kies je een bepaalde differentiatierichting, zodat je uiteindelijk dus bent opgeleid tot medisch specialist in een van de genoemde chirurgische subspecialismen. Indien je je hierna nog verder wilt specialiseren kan je kiezen voor een ‘fellowship’, een periode van 1 of 2 jaar waarin je je nog specifieker kunt ontwikkelen (bijv. transplantatiechirurgie of leverchirurgie).

Tot slot

Chirurgie is een prachtig en dynamisch vak, dat veel voldoening geeft. In de allereerste plaats moet de chirurg teamspeler zijn en bereid zijn om harder te werken dan in de meeste andere medische vakken. Chirurgen zijn onmisbaar en hun vak staat centraal in de gezondheidszorg. Er blijven veel gemotiveerde (aanstaande) artsen nodig om dit belangrijke vak te versterken, verder te ontwikkelen en om nieuwe richtingen te ontdekken.

Wie weet ben jij één van hen!

Tijdelijk onderhoud

Er wordt hard gewerkt om deze site te verbeteren. Sommige zaken staan niet (meer) op de plek die u gewend bent. Excuses voor het ongemak.

Informatie voor patiënten

De Nederlandse Vereniging voor Heelkunde heeft als service aan patiënten voor een aantal operaties digitale voorlichtingsfolders. Klik hier.